Thành tựu nghiên cứu nổi bật

Một số thành tựu nghiên cứu khoa học nổi bật của Viện Hải dương học trong thời gian gần đây

Viện Hải dương học tiền thân là Sở Hải dương học Nghề cá Đông dương được thành lập ngày 14 tháng 9 năm 1922. Trải qua hơn 90 năm hoạt động và phát triển, với chức năng chính là nghiên cứu, điều tra cơ bản, phát triển công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao trong lĩnh vực hải dương học và các lĩnh vực liên quan khác, Viện Hải dương học đã đạt được những thành tựu nghiên cứu khoa học - công nghệ đáng trân trọng.

Viện Hải dương học là cơ quan đầu tiên đề xuất thiết lập khu bảo tồn biển. Đến nay, Viện đã đề xuất quy hoạch được 8 khu bảo tồn biển ở vùng biển phía Nam như Cù Lao Chàm, Lý Sơn, Vịnh Nha Trang, Núi Chúa, Hòn Cau, Phú Quí, Côn Đảo và Phú Quốc. Tất cả các khu này hiện đã chính thức được đưa vào quy hoạch hệ thống bảo tồn biển Việt Nam đến năm 2020 theo quyết định 742/QĐ-Ttg của Thủ tướng Chính Phủ.

Dự án Hợp tác Việt Nam-Philippine JOMSRE (1996-2007) là Dự án điều tra, khảo sát, nghiên cứu biển hợp tác song phương đầu tiên của khu vực về Biển Đông, trong đó khu vực nghiên cứu, khảo sát là vùng biển của hai nước và vùng biển quốc tế. Với những thành tích xuất sắc trong việc thực hiện dự án hợp tác này, năm 2010 tập thể Viện Hải dương học đã được nhận bằng khen của Chính phủ.

Một số đề tài nghiên cứu khoa học Viện Hải dương học thực hiện trong thời gian qua:

  • Đề tài nghị định thư hợp tác song phương Việt - Đức “Nghiên cứu hiện tượng nước trổi và các quá trình có liên quan trong khu vực thềm lục địa nam việt nam” (2003 – 2005) đã xây dựng được một bộ cơ sở dữ liệu đầy đủ và tin cậy nhất tính đến thời điểm hiện nay về các yếu tố vật lý, môi trường, sinh vật phù du, sinh thái cho khu vực nước trồi.
  • Với nguồn kinh phí địa phương, Viện đã thực hiện đề tài “Hoàn thiện quy trình sản xuất giống và nuôi thương mại loài cá khoang cổ đỏ Amphiprion frenatus” (2007-2008). Đề tài đã nghiệm thu đạt loại khá và được trao giải khuyến khích của Hội thi sáng tạo khoa học kỹ thuật tỉnh Khánh Hòa năm 2009. Đề tài cấp Nhà nước “Nghiên cứu xây dựng quy trình sản xuất giống và nuôi thương mại một số loài cá cảnh có giá trị xuất khẩu” (KC.06.05/06-10,2008-2010) đã được nghiệm thu loại khá và đạt giải Ba giải thưởng sáng tạo Khoa học kỹ thật tỉnh Khánh Hòa và giải khuyến khích VIFOTEC năm 2011.
  • Đề tài cấp Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam: “Nuôi trồng rong nho biển làm thực phẩm” (2006-2007) đã di trồng thành công giống rong nho biển (Caulerpa lentilifera J. Agardh) có nguồn gốc từ Nhật Bản về vùng biển Khánh Hòa. Sự thành công của đề tài đã góp phần đa dạng hóa đối tượng nuôi, cung cấp sản phẩm rau sạch cho nhu cầu trong nước, nhất là các khu vực ven biển và phục vụ bộ đội nơi hải đảo xa bờ. Đề tài đã nghiệm thu cấp Viện KHCN Việt Nam đạt loại xuất sắc. Đây là tiền đề cho Viện tiếp tục thực hiện đề tài hợp đồng với địa phương “Chuyển giao kỹ thuật trồng, chế biến và bảo quản rong nho biển (Caulerpa lentillifera J. Agardh. 1837) cho quân và dân huyện Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa” (2012-2013). Đề tài đã nghiệm thu đạt loại khá.
  • Đề tài “Điều tra, đánh giá hiện tượng dòng Rip (Rip current) tại các bãi tắm Khánh Hòa, xác định nguyên nhân và đề xuất các giải pháp phòng tránh”  (2011-2012) đã góp phần giải quyết một vấn đề khoa học cơ bản nhưng rất thiết thực với an toàn của người tắm biển. Đề tài đã được nghiệm thu đạt loại Khá.
  • Hợp đồng “Dịch vụ tư vấn phụ khảo sát thực hiện hồ sơ phê duyệt địa điểm và đánh giá tác động môi trường dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1” (2012-2013) đã sử dụng lượng lớn máy đo đạc và thiết bị phân tích mẫu hiện đại nhất và đông đảo các cán bộ khoa học tham gia.
  • Một số đề tài hợp đồng với Bộ NN&PTNT đã và đang triển khai đạt kết quả tốt. Đề tài “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ phục hồi san hô cứng ở một số khu bảo tồn biển trọng điểm” (2011-2013) đã được đánh giá cao và nghiệm thu cấp Bộ đạt kết quả “Khá”. Đề tài “Nghiên cứu thiết lập một số khu duy trì nguồn giống thủy sản (Fisheries Refugia) ở Việt Nam” (2012-2014) đã áp dụng một quan điểm mới trong bảo tồn và phát triển nguồn lợi thủy sản, gắn kết hệ sinh thái và vòng đời của sinh vật nguồn lợi cũng như coi trọng kết hợp chặt chẽ giữa tri thức khoa học và tri thức bản địa. Đến nay, đề tài đã hoàn thành 08 bản đồ khu vực phân bố và phân vùng quản lý các bãi nguồn giống thủy sản quan trọng tại các mô hình thí điểm ở Thanh Hóa, Bến Tre và Phú Quốc. Đề tài đang tiếp tục triển khai theo đúng nội dung, và tiến độ đề ra.

Thu hoạch rong – đầm Thủy triều Cam Ranh (2007

 Chăm sóc đàn cá giống                       Đàn cá con 2 tháng tuổi và bố mẹ

Ngoài những thành tựu nghiên cứu khoa học công nghệ, Viện Hải dương học còn tham gia giảng dạy ở nhiều trường đại học trong nước, hướng dẫn và đào tạo được hàng trăm thạc sĩ, tiến sĩ. Viện đã tổ chức thành công nhiều hội thảo khoa học trong nước và quốc tế, đặc biệt các Hội nghị quốc tế Biển Đông. Hội thảo quốc tế IOC Westpac lần thứ 9 do Viện chủ trì đã thu hút trên 500 nhà khoa học và quản lý trong nước và quốc tế, sẽ khai mạc vào 22-25/4/2014.

Với bề dày lịch sử trên 90 năm hoạt động và phát triển, Viện Hải dương học đã và đang đóng góp một khối lượng lớn các công trình nghiên cứu trong lĩnh vực hải dương học, trong đó có hàng ngàn ấn phẩm được công bố trong nước và quốc tế. Đặc biệt đã có nhiều kết quả nghiên cứu được ứng dụng triển khai trong việc quản lý và bảo vệ môi trường biển, phục hồi và phát triển bền vững nguồn tài nguyên biển, phục vụ đời sống kinh tế, xã hội và an ninh quốc phòng. Viện Hải dương học đã trở thành một trong ba viện được Nhà nước đánh giá cao về sự đóng góp trong lĩnh vực nghiên cứu biển và công cuộc bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Năm 2007, Viện đã vinh dự được Nhà nước trao tặng Huân chương độc lập hạng nhì vì sự nghiệp nghiên cứu khoa học và công nghệ. Đặc biệt, nhân kỷ niệm 90 năm ngày thành lập Viện (14/9/1922 -14/9/2012), Viện Hải dương học đã vinh dự đón nhận Huân chương độc lập hạng nhất vì sự nghiệp nghiên cứu khoa học và công nghệ. Đó là minh chứng về vai trò quan trọng của Viện Hải dương học trong nghiên cứu khoa học công nghệ về hải dương học nói riêng và khoa học công nghệ nói chung. Viện Hải dương học đã và đang ngày càng khẳng định vị thế của mình trong khu vực và trên trường quốc tế.

Nguồn tin: Viện Hải dương học
Xử lý tin: Thanh Hà

 

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: thongtin@vast.vn
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".