Thành tựu nghiên cứu nổi bật

Thành tựu nổi bật của Viện Công nghệ Vũ trụ

Viện Công nghệ vũ trụ được thành lập theo Quyết định 1549/QĐ-TTg  ngày 20/11/2006, là Viện nghiên cứu đầu ngành về công nghệ vũ trụ của Nhà nước trực thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam (nay là Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam).

Viện Công Nghệ vũ trụ (Viện CNVT) có chức năng nghiên cứu cơ bản và triển khai ứng dụng trong lĩnh vực khoa học và công nghệ vũ trụ và có các nhiệm vụ chủ yếu sau đây:

  • Nghiên cứu và phát triển các lĩnh vực khoa học và công nghệ vũ trụ để làm chủ công nghệ vệ tinh nhỏ tiến tới tự thiết kế và lắp ráp các vệ tinh nhỏ. Triển khai ứng dụng khoa học và công nghệ vũ trụ trong thực tiễn, cung cấp các dịch vụ gia tăng trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ.
  • Phát triển cơ sở hạ tầng về nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vũ trụ: các phòng thí nghiệm và các cơ sở thử nghiệm công nghệ vũ trụ, vệ tinh quan sát Trái đất, các trạm mặt đất,...
  • Tư vấn với các cơ quan quản lý Nhà nước về các chính sách phát triển ứng dụng công nghệ vũ trụ, các vấn đề pháp lý trong việc sử dụng khoảng không vũ trụ; đóng vai trò cơ quan thường trực giúp việc chuyên môn cho Ủy ban nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vũ trụ Việt Nam. Cung cấp thông tin về ứng dụng và phát triển công nghệ vũ trụ phục vụ công tác quản lý và yêu cầu của các ngành sản xuất, dịch vụ.
  • Đào tạo cán bộ trên đại học, tham gia đào tạo tại các trường đại học và phổ biến kiến thức về công nghệ vũ trụ. Hợp tác quốc tế về các lĩnh vực khoa học và công nghệ vũ trụ.
cong nghe vu tru 1 cong nghe vu tru 2
Hệ phổ kế băng X trong hệ thống có sử dụng các mô-tơ quay Hệ thống mô phỏng và thử nghiệm chức năng của vệ tinh nhỏ

Ứng dụng công nghệ viễn thám, làm chủ công nghệ vận hành và khai thác vệ tinh nhỏ

Tuy mới ra đời gần 8 năm, song Viện CNVT đã có những bước phát triển vững chắc. Viện đã tiến hành nghiên cứu chế tạo các mô-đun điện tử khối đồng bộ khung ảnh của vệ tinh FY2 bằng công nghệ nhúng FPGA; phối hợp với Viện Công nghệ thông tin thực hiện nhiệm vụ: “Nghiên cứu hệ thống giám sát và điều khiển - dẫn đường các phương tiện giao thông trong thành phố” ứng dụng hệ thống định vị toàn cầu GPS; chế tạo hệ phổ kế phản xạ vùng sóng nhìn thấy và hồng ngoại phục vụ công tác thực địa viễn thám. Viện là đơn vị đầu tiên trong cả nước nghiên cứu, thiết kế và chế tạo thành công các hệ thống thu nhận và xử lý dữ liệu ảnh các vệ tinh khí tượng cực và địa tĩnh. Việc ứng dụng thực tiễn các sản phẩm này đóng góp một phần không nhỏ trong việc ứng dụng ảnh mây vệ tinh với chi phí rất thấp so với các hệ thống cùng loại nhập khẩu từ nước ngoài. Ngoài ra, còn phải kể đến một số kết quả và sản phẩm nghiên cứu của Viện như hệ thống mô phỏng và thử nghiệm chức năng của vệ tinh nhỏ; nghiên cứu, thiết kế và chế tạo các hệ phổ kế siêu cao tần và ứng dụng chúng trong các chuyến bay đo viễn thám xây dựng bản đồ độ ẩm đất vùng đồng bằng sông Hồng, đo nhiệt độ và độ mặn nước biển, v.v.

Từ năm 2009, thực hiện chủ trương của Chủ tịch Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, Viện CNVT đã tích cực tham gia Ban Quản lý dự án vệ tinh nhỏ Việt Nam VNREDSat-1, thực hiện các công tác chuẩn bị và đàm phán, thương thảo hợp đồng với Nhà thầu Astrium - EADS, Cộng hòa Pháp. Vệ tinh VNREDSat-1 là vệ tinh viễn thám quang học đầu tiên của Việt Nam với độ phân giải cao 2,5 m ảnh toàn sắc, 10 m - đa phổ. Vệ tinh VNREDSat-1 đã được phóng thành công vào quỹ đạo ngày 7.5.2013 bằng tên lửa đẩy VEGA từ sân bay vũ trụ Kourou, Guiana thuộc Pháp. Đến tháng 4/2014, vệ tinh VNREDSat-1 đã chụp được hơn 17.000 ảnh trên toàn cầu (với hơn 7000 ảnh rõ nét, không bị mây che phủ), chia đều khoảng 50% cho các ảnh toàn sắc và đa phổ, phục vụ công tác giám sát tài nguyên thiên nhiên, môi trường và lãnh thổ. Cùng với Thái Lan, Singapore, Malaysia, Indonesia, Việt Nam đã trở thành một trong 5 nước khu vực Đông Nam Á tuyên bố sở hữu vệ tinh viễn thám. Theo các chuyên gia, việc Việt Nam sở hữu, thu và khai thác ảnh vệ tinh VNREDSat-1 sẽ tiết kiệm được đáng kể nguồn ngân sách phát triển CNVT và viễn thám.

Tham gia các Chương trình KH&CN vũ trụ và các đề tài/dự án nghiên cứu lớn

Giai đoạn 2012-2015, Viện đang thực hiện nhiều đề tài quan trọng như: “Nghiên cứu phát triển phương pháp, kỹ thuật xử lý, phân tích ảnh siêu phổ phục vụ triển khai các ứng dụng của vệ tinh VNREDSat-1B và ứng dụng thử nghiệm trong giám sát môi trường”; “Nghiên cứu làm chủ quy trình công nghệ điều khiển vệ tinh nhỏ quan sát trái đất và đề xuất các quy định về vận hành và khai thác an toàn, hiệu quả vệ tinh VNREDSat-1”; “Ứng dụng tư liệu viễn thám, ảnh vệ tinh VNREDSAT-1 và hệ thông tin địa lý giám sát hiện trạng quá trình sinh trưởng, dự báo sản lượng cây cà phê khu vực Tây Nguyên, thí điểm tại địa bàn tỉnh ĐăkLăk”… Viện cũng tham gia thực hiện đề tài “Nghiên cứu xây dựng hệ thống thông tin phục vụ quản lý giám sát lớp phủ rừng Tây Nguyên bằng công nghệ viễn thám đa độ phân giải, đa thời gian” thuộc Chương trình Tây Nguyên 3…

Sau gần 8 năm xây dựng và phát triển, Viện đã thực hiện hàng chục đề tài và hợp đồng nghiên cứu triển khai các cấp, các dự án quốc tế, công bố 107 bài báo khoa học, trong đó có 42 công bố quốc tế.

Nguồn tin: Viện Công nghệ Vũ trụ 
Xử lý tin: Quỳnh Trang 

 

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: thongtin@vast.vn
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".