Tập thể - cá nhân tiêu biểu

TS. Lưu Hồng Trường và Phòng Nghiên cứu thực vật, Viện Sinh thái học Miền Nam

Ngày 06/8/2012, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam ra Quyết định số 1030/QĐ-KHCNVN về việc thành lập Viện Sinh thái học Miền Nam. Theo đó, phòng nghiên cứu Thực vật đã được hình thành với chức năng và nhiệm vụ: (1) Điều tra tài nguyên động vật, định loại, nghiên cứu hệ thống học, sinh học và sinh thái động vật, thu thập các dữ liệu khoa học và biên soạn tài liệu liên quan. (2) Thu thập, trao đổi mẫu vật trong và ngoài nước và xây dựng, phát triển các bộ sưu tập động vật. (3) Điều tra, phát hiện những loài có giá trị, đề xuất các biện pháp bảo vệ, sử dụng hợp lý và phát triển tài nguyên động vật. TS. Lưu Hồng Trường, Phó Viện trưởng kiêm vị trí trưởng phòng.

 

ttcnviensinhthaihocmiennam

TS. Lưu Hồng Trường thu hái mẫu tại Huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu, 4/2014
Ảnh. Vũ Ngọc Long

Biên chế nhân sự của phòng thực vật gồm có 8 người, trong đó có 3 cán bộ trong biên chế nhà nước. Mặc dù mới chính thức thành lập trong vòng 2 năm, nhưng trên thực tế phòng thực vật đã và đang tiếp tục các công việc của một phòng nghiên cứu chuyên ngành trong đó có chức năng bảo tàng thực vật với bộ sưu tập của nó.

Một yếu tố có tính chất quyết định sự trưởng thành nhanh chóng của một phòng nghiên cứu khoa học chính là ở năng lực của người trưởng phòng. Như một thuyền trưởng đầy quả cảm, TS. Trường, được đào tạo từ CHLB Đức đã dẫn dắt phòng thực vật vượt qua những khó khăn ban đầu khi mới thành lập, thiếu thốn về cơ sở vật chất, vừa triển khai các đề tài nghiên cứu khoa học vừa tìm kiếm nguồn hỗ trợ để xây dựng cơ sở vật chất cho phòng. Có thể nói TS Trường đã bắt tay vào xây dựng phòng nghiên cứu thực vật bằng chính những viên gạch đầu tiên thu nhặt từ thiên nhiên, bằng cả con tim và khối óc, với sự nhiệt tình yêu nghề.

Cho đến nay mới chỉ chưa đầy 2 năm, phòng thực vật đã thu thập được khoảng 10.000 mẫu thực vật phục vụ xây dựng Bộ tiêu bản SGN tại Viện Sinh thái học Miền Nam. Mặc dù chưa có phòng riêng để lưu trữ bộ mẫu, nhưng tất cả những tiêu bản này vẫn được sử lý và bảo quản cẩn thận trong đó có rất nhiều mẫu chuẩn cho các loài mới công bố. Phòng thực vật hiện nay đang làm chủ quản lý và trực tiếp triển khai đề tài cấp nhà nước – chương trình Tây Nguyên 3 “Thành lập ô nghiên cứu định vị 25 ha để phục vụ nghiên cứu diễn thế rừng tại Vườn Quốc Gia Bidoup – Núi Bà”, mã số TN3/T09 (2011-2015) và đề tài nghiên cứu đa dạng thành phần loài của chi Trà my Camellia (họTrà – Theaceae) ở miền Nam Việt Nam (2014-2016), quỹ NAFOSTED.

Với khả năng vượt trội về ngoại ngữ và trình độ chuyên môn cao, có uy tín trên trường quốc tế, TS. Lưu Hồng Trường cùng các cán bộ phòng thực vật đã phát triển rộng rãi các mối quan hệ hợp tác quốc tế. Nhiều chương trình hợp tác đã được triển khai như: Xây dựng phần mềm quản lý và sử dụng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học,(IUCN, 2012-2013); chương trình Nghiên cứu và ứng dụng sự khác biệt về sinh lý – sinh thái của một số nấm Linh chi (Ganoderma spp.) có triển vọng ở Việt Nam và so sánh với một số loài ở CHLB Nga, (CHLB Nga, 2013-2014). Đề tài Nghiên cứu cổ khí hậu dựa trên vòng tăng trưởng của cây ở Việt Nam, (Hoa Kỳ, 2013-2014); Đề tài Đánh giá lại tính đa dạng sinh học khu vực núi đá vôi Hòn Chông–Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang, hợp tác với IUCN, Bảo tàng tự nhiên quốc gia Pháp và Bảo tàng tự nhiên quốc gia Hà Lan (2014). Nghiên cứu tác động của các công trình thủy điện trên dòng chính sông Mê Công, hợp tác với DHI Group (Đan Mạch) và Ủy ban sông Mekong Việt Nam (2014).

Phòng thực vật cũng chính là đơn vị khoa học đầu tiên của phía Nam triển khai chương trình xây dựng cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học rừng với việc ứng dụng các phần mềm quản lý thông tin đa dạng sinh học BRAHMS tại Khánh Hòa, Phú Yên, Lâm Đồng, Bình Phước, vườn quốc gia Kon Ka Kinh tỉnh Gia Lai, Tây Ninh và đề xuất các biện pháp bảo tồn.

Bên cạnh đó, các cán bộ nghiên cứu trong Phòng rất sáng tạo khi xây dựng 1 số đề tài nghiên cứu cấp cơ sở như: Ứng dụng phần mềm XPER2 phát triển khóa phân loại điện tử đa tiếp cận các họ thực vật hạt kín ở Việt Nam và xây dựng cơ sở dữ liệu số về đa dạng sinh học cho Viện Sinh thái học Miền Nam có chức năng như một trung tâm quản lý và hỗ trợ cho các Vườn Quốc Gia và Khu bảo tồn quản lý thông tin đa dạng sinh học của mình.

Điều đặc biệt đáng trân trọng hơn cả là chỉ trong thời gian rất ngắn chưa đầy 2 năm, TS Lưu Hồng Trường và các cộng tác viên đã công bố hàng loạt các loài mới và trong đó có hẳn 1 chi mới cho hệ thực vật của Việt Nam và thế giới: Đó là 1 chi (genus) mới Giang Ly: Billolivia (họ Gesneriaceae); 3 tông (section) mới: Bidoupia, Pierria và Capitata thuộc chi Trà my (Camellia), họ Trà (Theaceae); 19 loài thực vật mới; Nghiên cứu và công bố chỉnh sửa lại danh pháp thực vật (chuyển đổi chi) cho 32 loài thực vật trên thế giới. Bên cạnh đó, những thành tích và kết quả đóng góp cho khoa học của TS Trường và phòng thực vật còn được công bố qua nhiều bài báo đăng trên tạp chí chuyên ngành trong nước và quốc tế.

Nguồn tin: Viện Sinh thái học miền Nam

Xử lý tin: Mai Lan

 

 

 

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: thongtin@vast.vn
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".