Tập thể - cá nhân tiêu biểu

Phòng thí nghiệm Vật lý vật liệu từ và Siêu dẫn – Viện Khoa học vật liệu: 25 năm một chặng đường phát triển

Phòng thí nghiệm Vật lý vật liệu từ và Siêu dẫn được thành lập vào tháng 12 năm 1989 trực thuộc Viện Vật lý, Viện Khoa học Việt Nam, nay thuộc Viện Khoa học vật liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Nhiệm vụ của Phòng khi thành lập là triển khai nghiên cứu cơ chế chuyển pha từ và siêu dẫn trong các hệ vật liệu điện tử và spin tương quan mạnh. Số lượng cán bộ ban đầu gồm 7 người, trong đó có 01 TSKH, 02 TS và 04 cử nhân.

 

khvl
Trưởng Phòng qua các thời kỳ

Trải qua 25 năm xây dựng và trưởng thành, hiện nay lực lượng cán bộ gồm 26 người (16 biên chế và 10 hợp đồng) trong đó có 01 GS.TSKH, 4 PGS.TS, 6 TS, 11 ThS và 05 CN. Trang thiết bị nghiên cứu cũng đã phát triển đồng bộ. Khi mới thành lập chỉ có một hệ đo độ dẫn điện cho mẫu gốm, nay thiết bị chế tạo và các phép đo đặc trưng cho các mẫu gốm, màng mỏng và hạt đã tương đối đầy đủ.

Cùng với sự lớn mạnh về lực lượng, tập thể Phòng đã tích cực triển khai các vấn đề khoa học công nghệ có định hướng trong từng thời kỳ và đạt được nhiều thành tựu, có thể kể đến như:

Siêu dẫn nhiệt độ cao: Phòng đã có những đóng góp có ý nghĩa trong công nghệ và giải thích cơ chế nâng cao dòng tới hạn của vật liệu siêu dẫn nhiệt độ cao dạng khối. Đồng thời cũng góp phần giải thích mối liên quan giữa cơ chế tâm trượt pha siêu dẫn và quá trình truyền phonon thông qua quan sát điểm nóng (hot - spot) trên các sợi siêu dẫn kích thước micromét.

Hiệu ứng từ trở lớn trong các hệ vật liệu từ trở CMR nền Mn và liên quan
: Phòng đã có những đóng góp về số liệu thực nghiệm, giải thích cơ chế tương tác điện từ trong chuyển pha kim loại - điện môi của các hệ thủy tinh spin, đám spin, trạng thái bất thỏa từ và các tính chất nhớ từ, điện trở cũng như về hiệu ứng từ trở từ trường thấp và vật lý cơ bản trong các vật liệu dạng hạt. Cụm vấn đề này có rất nhiều công bố, được trích dẫn trong nhiều tạp chí quốc tế (cao nhất đến 250 lần) và sách chuyên khảo có uy tín. Ngoài ra đã giải thích hiện tượng nhớ điện trở và điện dung trên hệ vật liệu La2NiO4 thông qua mối liên quan giữa hằng số điện môi khổng lồ và sóng mật độ điện tích trong các vật liệu perovskite kép. Đã có những kết quả khoa học ban đầu trong nghiên cứu hệ vật liệu đồng tồn tại pha điện và từ.

Nghiên cứu cải tiến công nghệ trên vật liệu FeCo có hiệu ứng từ trở GMR (van spin): đã thu được hệ số từ - điện trở khoảng 10% ở nhiệt độ phòng - cho đến nay đây là giá trị cao nhất thu được tại các phòng thí nghiệm ở Việt Nam.

Vật liệu từ cứng Nd-Fe-B dạng thiêu kết và kết dính: Có lực kháng từ và tích năng lượng cực đại lớn, có khả năng ứng dụng nam châm vĩnh cửu. Vật liệu từ nhiệt dạng hợp kim Heusler và nguội nhanh có khả năng ứng dụng trong công nghệ làm lạnh bằng từ trường.

Trong vài năm gần đây, hướng nghiên cứu của Phòng mở rộng sang nhiều lĩnh vực dẫn đến sự hình thành các tập thể liên ngành lý-hóa-sinh nhằm nghiên cứu cơ bản và ứng dụng các hạt nano từ. Nghiên cứu và chế tạo vật liệu hấp thụ sóng vi ba và vật liệu tàng hình có hệ số chiết suất âm trong vùng tần số GHz cũng đã có những đóng góp có giá trị. Trên cơ sở đó đã xây dựng một tập thể tiên phong nghiên cứu về hệ vật liệu này ở Việt Nam.

Trong hợp tác quốc tế, Phòng có quan hệ hợp tác về nghiên cứu và đào tạo với nhiều trung tâm, trường, viện nghiên cứu tại các quốc gia như Hàn Quốc, Pháp, Bỉ, Đài Loan, Mỹ...

Tính đến nay, Phòng đã công bố gần 200 bài báo trên các tạp chí thuộc hệ thống phân loại SCI và hàng trăm bài báo khác trên các tạp chí trong và ngoài nước. Góp phần tổ chức, đóng góp cho sự thành công của nhiều Hội nghị chuyên ngành trong nước và Quốc tế. Các cán bộ của Phòng đã trực tiếp hướng dẫn và tham gia đào tạo gần 30 TS và ThS. Một số TS hiện đã thành PGS, đang giữ những trọng trách ở các viện nghiên cứu và trường đại học.

Sự đoàn kết của tập thể Phòng thí nghiệm Vật lý vật liệu từ và siêu dẫn là nhân tố quan trọng quyết định sự thành công của phòng. Bên cạnh đó, Phòng đã nhận được sự quan tâm, ủng hộ của các cấp lãnh đạo Viện Khoa học vật liệu qua các thời kỳ, đặc biệt là của GS. VS. Nguyễn Văn Hiệu cũng như sự hợp tác quốc tế, sự tài trợ tài chính của các quỹ nghiên cứu trong và ngoài nước.

Nguồn tin: Phòng Thí nghiệm Vật lý vật liệu từ và Siêu dẫn - Viện Khoa học vật liệu
Xử lý tin: Minh Tâm

 

 

 

Bản quyền thuộc về Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Địa chỉ: 18 Hoàng Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Email: thongtin@vast.vn
Khi phát hành lại thông tin trên Website cần ghi rõ nguồn: "Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam".